Njemački kancelar Olaf Šolc pohvalio je juče potpisani preliminarni sporazum između Srbije i Evropske unije koji otvara put za spornu eksploataciju litijuma, mega projekat koji bi mogao smanjiti zavisnost Evrope od Kine, ali koji žestoko kritikuju ekolozi i opozicione grupe.
Šolc je u Beogradu prisustvovao “samitu o kritičnim sirovinama” gdje je potpisan Memorandum o razumijevanju i strateškom partnerstvu o održivim sirovinama, lancima vrijednosti baterija i električnim vozilima.
On je nakon ceremonije potpisivanja kazao da je litijum važan za mobilnost u budućnosti, kao što je nafta bila do sada. On je kazao da je to “važan evropski projekat” da je neophodno da Evropa “ostane suverena u svijetu koji se mijenja i da ne zavisi od drugih”. “Drago mi je da je ova odluka donijeta”, kazao je on. “Priznajem, za ovu odluku je bila potrebna hrabrost, ali je donijeta u pravom trenutku”, istakao je Šolc.
![Projekat Jadar](https://www.vijesti.me/data/images/2024/07/19/17/5581646_20240719t111300z-1954413510-rc2ay8akdmbx-rtrmadp-3-serbiagermany_ff.jpg?ver=1721404145)
Njemačka, najveći proizvođač automobila u Evropi, nastoji da obezbijedi litijum za svoje proizvođače električnih vozila, dok se EU bori da smanji svoju zavisnost od uvoza iz Kine. Litijum je ključna supstanca za pravljenje baterija za električna vozila. Kina trenutno dominira lancem snabdijevanja litijum-jonskim baterijama, podsjeća agencija Asošiejtid pres.
Ustavni sud Srbije je ranije ovog mjeseca poništio prethodnu odluku vlade o otkazivanju rudarskog projekta vrijednog 2,4 milijarde dolara, koji je pokrenula britansko-australijska rudarska kompanija Rio Tinto u dolini Jadra na zapadu Srbije.
Odluka Vlade Srbije da otkaže planove za eksploataciju uslijedila je nakon što su hiljade demonstranata u Beogradu i drugim djelovima Srbije 2021. blokirale glavne puteve i mostove kako bi se usprotivile planovima Rio Tinta zbog potencijalnih opasnosti po životnu sredinu. Protesti su predstavljali do sada najveći izazov vladavini predsjednika Srbije Aleksandra Vučića.
Jako prisustvo policije juče je spriječilo grupe demonstranata da se približe zgradi vlade u novom dijelu Beograda, gdje je održana ceremonija potpisivanja.
Direktor kampanje pokreta Kreni-promeni Savo Manojlović poručio je juče Šolcu da “ostavi litijum i demokratiju srpskom narodu, a da uzme predsjednika Srbije Aleksandra Vučića i stabilokratiju”. Manojlović je na konferenciji blizu Palate Srbija na Novom Beogradu kazao da se apsolutno ne slaže sa potpisivanjem dokumenta. Po njegovim riječima, kopanje litijuma predstavlja kršenje demokratije i ekoloških standarda. Ocijenio je i da su institucije korumpirane i da je građanska neposlušnost odgovor na to stanje.
Vučić je juče kazao EU i Njemačka omogućavaju Srbiji “najbolje garancije” da će se projekat eksploatacije minerala “jadarita” u okolini Loznice sprovesti po najvišim ekološkim standardima. “Ovaj dan ispunjava me velikom nadom za našu zemlju,” rekao je Vučić. “Ovo će biti prekretnica i velika promjena, skok u budućnost Srbije”, kazao je Vučić.
Memorandum je ispred EU potpisao potpredsjednik Evropske komisije Maroš Ševčovič, koji je kazao da on “vjeruje da je to istorijska prilika za Srbiju i EU”. “Današnje tehnike nude višeslojne mogućnosti kako da se rudari na ekološki održiv način”, rekao je novinarima.
Šefčovič je dodao da će BDP Srbije biti povećan za 62 milijarde eura godišnje. “Ovaj projekat će donijeti kontinuiran uspjeh. Sporazum će dovesti do dublje integracije privreda Srbije i EU i mi već dobro radimo u okviru četiri stuba Plana rasta za Zapadni Balkan”, rekao je.
Potpisivanje memoranduma juče je komentarisao i komesar za proširenje EU Oliver Varhelji koji je kazao da to “ponovno potvrđuje evropski put Srbije”. Srbija je kandidat za članstvo u EU više od decenije, ali je proces pridruživanja usporen usljed zabrinutosti Brisela zbog vladavine prava, korupcije i statusa Kosova. Takođe, Srbija je jedna od samo dvije evropske zemlje koje nijesu uvele sankcije Rusiji zbog invazije na Ukrajinu.
Fon Kramon: EU je potreban litijum, ali ne po cijeni jačanja moći Vučića
Donedavna poslanica Evropskog parlamenta i političarka njemačkih Zelenih Viola fon Kramon-Taubadel, kritikovala je juče sporazum o saradnji EU i Srbije i ocijenila da od toga neće imati koristi građani Srbije i regiona, nego samo predsjednik Srbije Aleksandar Vučić, “tajkuni” i Rio Tinto.
“Da nam je u EU potreban litijum za prelazak na e-mobilnost je nesporno. Ali sam priželjkivala drugačija rješenja od ovog jačanja moći Vučića. Vladavina prava i demokratija su za Vučića nepoznati pojmovi. Mediji su gotovo sasvim pod njegovom kontrolom”, napisala je Fon Kramon na mreži X.
Ona je navela da je “malo vjerovatno da će profit od proizvodnje litijuma završiti u domaćinstvima ljudi iz regiona”. “Štaviše, novac će završiti kod prijateljskih tajkuna i preduzeća. EU mora pomno da kontroliše pitanja distribucije i ekologije, a ne da to delegira Vučiću i Rio Tintu”, napisala je Fon Kramon. Dodala je da je potreban transparentan proces učešća, a ne jednostran proces eksproprijacije koji vodi Rio Tinto.
Budučnost je u zdravoj i nezagadjenoj hrani ali,, od te hrane treba da žive milioni točno 7,5 milijardi ljudi trenutno a od litija njih nekolicina. Je… ti kapitalizam
e u tu nekolicinu koja ce zivjeti od Litijuma spadaju Aleksandar Vucic i Ana Brnabic…Bacice Aco poneku kosku i JaDovu Pipunu i Raju
Litijuma ima skoro svuda..U Njemackoj oko 40 000 tona a u Srbiji oko 12.000 tona….Pa sto Svabe ne eksploatisu litijum u Njemackoj??? Ne pada im na pamet da zagade zemljiste vodu i vazduh…Zato su do sada zrtve litujuma bile uglavnom najsiromasnije zemlje Afrike i Juzne Amerike…Kina je najveci svjetski proizvodjac litijuma..Ali ne zato sto ga najvise ima…Vec zato sto Kineza ima milijardu ipo pa ih nije briga koliko Kineza ce se potrovati ili umrijeti…sezdesetih godina umalo je izbio treci svjetski rat izmedju Kine i SSSRa jer je Kina trazila deo Sibira… Tad je Mao Ce Tung rekao da ne bi… Pročitaj više »